30 ของบริษัทฉัน มันยังมีลมหายใจอยู่

  ครบรอบปีที่ 30 ของบริษัทฉัน มันยังมีลมหายใจอยู่ ฉันได้อะไรมากมายจริงๆ กับชีวิตที่เดินไปตามชะตากรรมที่ฉันเป็นคนลิขิตเอง ไม่ร้องของ้อโชคชะตา อะไรทำไม่ถูกไม่ต้อง ฉันแอ่นอกรับโทษอย่างสดุดี ไม่เคยโทษสิ่งใดนอกจากโทษตัวเอง เพราะโทษตัวเองทำให้ปัญหายุติแล้วเริ่มต้นชีวิตใหม่ที่ดีกว่าเดิมได้

  การไม่โทษตัวเองแต่โทษผู้อื่น โยนความผิดไปให้กับผู้อื่นสิ่งอื่นแสดงถึงการเป็นคนไม่จริง และคนประเภทนี้มักจะสร้างปัญหา นี่คือประโยคที่ท่านพุทธทาสแห่งสวนโมกขพลารามได้พูดสอนเอาไว้ ฉันตรองเรื่องนี้มาตั้งแต่ปี 2539 ตอนแรกก็ไม่เข้าใจ ฉันจะผิดได้อย่างไร มันมีเหตุอื่นที่ทำให้ฉันล้มเหลว ฉันจะโทษตัวเองก็ไม่ยุติธรรม ว่าแล้วฉันก็ไม่ได้เป็นคนผิด การกระทำของฉันอย่างให้เพื่อนรักยืมเงิน สุดท้ายโดนเบี้ยว ฉันไม่ผิดเพื่อนต่างหากที่ผิด แต่ถ้าขบคิดว่า การให้เพื่อนยืมเงินเป็นเรื่องที่ถูกต้อง? ก็ได้คำตอบว่าไม่ถูกต้อง ดังนั้นเมื่อทำในเรื่องที่ไม่ถูกต้อง ต้นเหตุแห่งปัญหาที่เกิดขึ้นจึงเริ่มจากตัวเราเอง เราผิดเอง

  การทำงานก็เช่นกัน ฉันมีประสบการณ์กับลูกน้องมาสามสิบปี เกือบทั้งหมดไม่โทษตัวเอง จะโทษสิ่งอื่นไม่ยอมโทษตัวเอง ไม่เห็นประโยชน์จากการเป็นผู้รับผิดชอบ เพราะผู้รับผิดชอบต้องเสียหายวัตถุทรัพย์เสมอ แต่ได้รับการเจริญงอกงามทางด้านจิตวิญญาณ ลูกน้องส่วนใหญ่ไม่รู้สึกต่อความภาคภูมินี้ ว่ามันจะไปคุ้มค่าอะไรกับการที่ต้องโทษตัวเอง เพื่อให้ตัวเองดูแย่ คุณค่าทางจิตใจหรือจะสู้การรู้สึกแย่กับการรับผิดได้ ว่าแล้วการปกป้องความถูกของตัวเองก็เกิดขึ้น นี่เองที่ลูกน้องทุกคนเมื่อจากบริษัทที่ตัวเองเคยทำงานอยู่ ไม่มีใครเลยจะไม่ด่าว่าเจ้าของว่า ใช้ไม่ได้ เนรคุณ เอาเปรียบ เห็นแก่ตัว ใช้ไม่ได้ เลวจริง ชั่วช้า ฯลฯ พาการพัฒนาตัวเองเป็นศูนย์ ในอนาคตจะเกิดเหตุการณ์ผิดแล้วผิดอีก ไม่เติบโต ไม่ก้าวหน้า ชีวิตเหมือนดาวตกที่ร่วงหล่นลงมาจากฟากฟ้ากลายเป็นก้อนกรวดก้อนหินไป

  แต่กับบางคนที่กล้าหาญ มีเกียรติ มีศักดิ์ศรี เขาจะน้อมรับความผิดแบบสง่างาม ไม่เคยโทษผู้อื่นสิ่งอื่น ถ้าทำไม่สำเร็จ ผิดพลาด นั่นหมายถึงสติปัญญาความสามารถของตัวเองบกพร่อง คนอื่นสิ่งอื่นไม่เกี่ยว วิถีซามูไรยึดหลักการของสติปัญญาของตัวเองล้วนๆ จึงขอตุยแลกความรับผิดชอบที่ตัวเองทำไม่สำเร็จ เมื่อบางคนมีจิตใจกล้าหาญถึงเพียงนี้ การจัดการงานใดที่ยากเย็นแสนเข็ญขนาดไหนถ้ามีความตุยที่ตัวเองจะมอบให้กับตัวเองถ้าทำไม่สำเร็จ จะเป็นตัวเร่งตัวท้าว่า “ยากแค่นี้เองเหรอ” คนนั้นจะเก่งขึ้นอย่างรวดเร็วและมีภาวะผู้นำในอัตราเร่ง

  การโทษตัวเองยอมรับผิดรับโทษมีคุณอนันต์ จะมีกี่คนรู้ว่าเป็นเคล็ดลับของความสำเร็จและความก้าวหน้าในชีวิตและในงาน

  เมื่อฉันรู้ซึ้งว่าคนดีที่มีนิสัยซามูไรหาได้ยากมาก ฉันเลยกังวลกับการยุ่งและดีกับพนักงาน เพราะฉันรู้ว่าวันหนึ่งฉันจะเป็นคนเลวใช้ได้เลยในสายตาของพวกมัน เพราะการโทษฉันนี่แหละ ฉันผิดมันถูก

  ... 28/8/68

  .........